İngiltere'de bilim insanları bir kadının olağanüstü koku alma yetisini kullanarak Parkinson hastalığı için üç dakikada sonuç veren bir test geliştirdi. Manchester Üniversitesi'nden araştırmacılar testi geliştirmek için İskoçyalı Joy Milne'nin koku alma kabiliyetinden yararlandı.
Genetik olarak hiperozmi yani kokuya karşı aşırı duyarlılığı olan 72 yaşındaki Milne, Parkinson hastalarının vücutlarında oluşan belirgin kokuyu tespit edebiliyor. İngiliz basınına göre Milne kokuyu ilk kez, Parkinson teşhisi konulan eşinde fark etti. Milne'ye göre bu koku, daha sonra kaybettiği eşinin normal kokusundan farklı idi.
Milne'nin gözlem ve duyularını inceleyen Manchester'daki araştırmacılar Parkinson hastalığını gerçekten de özel bir kokuya neden olduğunu keşfetti. Araştırmacılara göre bu koku, hastaların özellikle sırtın üst kısmında, boyuna doğru yoğun şekilde bulunan sebum adlı cilt tarafından üretilen salgının birikiminden kaynaklanıyor. Bu bilgiyle hareket eden bilim insanları, boynun arkasından pamuk yardımıyla toplanan örnekle Parkinson hastalığı olan kişileri tespit etmek için bir test geliştirdi.
SAĞLIKLI BİR KİŞİDE BİLE KOKUYU BELİRLEDİ
Journal of American Chemical Society dergisinde yayınlanan çalışma bazı yağların Parkinson hastalarında diğer kişilere göre daha aktif olduğunu ortaya koydu. Euronews'in aktardığına göre Parkinson hastası 79 örneklem grubuyla 71 kişilik sağlıklı kontrol grubu karşılaştırıldığı araştırmada basit ve müdahalesiz bir yöntemle kişilerin boyuna yakın sırt bölgesinden pamuk yardımıyla sebum örnekleri alındı ve inceleme için laboratuvara gönderildi.
Sebum, endokrin sistemine bağlı deri altındaki yağbezleri tarafından salgılanıyor. Kütle spektrometrisi ile bu sebum örneklerini inceleyen araştırmacılar 4 binden fazla özel bileşiğin 500'ünün Parkinson hastalarında sağlıklı gruba göre değişik olduğu anlaşıldı.
Press Association'ın aktardığına göre bilim insanları, araştırmanın ilk aşamalarında Milne'nin koku alma gücünden yararlanarak Parkinson hastası olan ve olmayanların giysilerini koklamasını istedi.
Milne, Parkinson hastalarının doğru tespit etti ve ayrıca sağlıklı gruptan bir kişinin de hastalığın kokusunu taşıdığını söyledi. Bu kişiye sekiz ay sonra Parkinson teşhisi konulduğu bildirildi.
ARAŞTIRMANIN SONUÇLARI HEYECAN VERİCİ
Üç dakikada gerçekleştirilebilen bu test bilim insanlarını heyecanlandırdı. Araştırmanın lideri Prof. Perdita Barran heyecan verici sonuçları Parkinson hastalığı için bir teşhis etmek için kliniklerde kullanılabilecek bir test geliştirmeye çok yaklaştıklarının bir göstergesi olarak değerlendirdi. Parkinson UK, Michael J. Fox Vakfı gibi derneklerden fon alan Manchester Üniversitesi araştırmanın kapsamını geliştirerek 2 bin hasta üzerinde çalışmaya başladı.
Henüz Parkinson hastalığını teşhis edebilen özel bir test bulunmuyor. Hastalık yalnızca hastanın belirtileri ve tıbbi geçmişi dikkate alınarak konulabiliyor. Bazen sokaktayken de Parkinson hastalığını kokusunu duyduğunu belirten Milne ise, tıbbi etik uzmanları tarafından bu bilgiyi paylaşmamasının tavsiye edildiğini ifade etti. Milne "Hangi aile hekimi Parkinson'u koklayan kadın bende olduğunu söyledi diyen hastasını dinler? Şimdi değil ama belki gelecekte olur" diye konuştu.
Dünya çapında bilim insanları ile çalışan Milne'nin kanser ve verem gibi diğer bazı hastalıkların da kokusunu alıp almadığı araştırılıyor.
